17 września 2016

Osteoporoza

Według WHO z 1994 roku oraz IOF (International Osteoporosis Fundation) z 2000 roku osteoporoza jest chorobą metaboliczną kości charakteryzującą się niską masą kostną, zaburzeniem mikro-architektury i zwiększoną podatnością na złamania.

Według The National Institutes of Health (NIH) Consensus Development Panel (JAMA 2001; 285, 785-795) osteoporoza to schorzenie szkieletu cechującego się obniżoną wytrzymałością mechaniczną kości co predysponuje do zwiększonego ryzyka powstania złamania. Wytrzymałość mechaniczna kości wynika z dwóch integralnych cech kości: gęstości i jej jakości.

Osteoporoza jest chorobą społeczną, występującą u 10% populacji w tym 33% kobiet po 50 r.ż. Osteoporoza występuje niezależnie od płci, po 40 r.ż. Należy zwrócić uwagę, że utrata masy kostnej występuje u każdej osoby w około 1-2% masy kostnej rocznie. Natomiast w okresie po menopauzalnym ubytek ten może sięgać u kobiet 5-10% masy.

Dodatkowym ryzykiem występowania osteoporozy są wczesna menopauza (przed 45 r.ż.) oraz występowanie osteoporozy u matki. Osteoporoza może być pierwotna 5% chorych z osteoporozą ma te zmiany wtórnie (choroby, leki).

Najgroźniejszym powikłaniem osteoporozy są złamania. Ryzyko wystąpienia złamania w osteoporozie u kobiety w ciągu jej całego życia wynosi 30-40%.

Wg Blacka jako “wskaźnik złamania” odpowiada 5-letniemu bezwzględnemu ryzyku złamań:

  • wiek powyżej 65 r.ż.
  • przebyte złamania powyżej 50 r.ż.
  • złamania u matki powyżej 50 r.ż.
  • ciężar ciała poniżej 57 kg
  • nikotynizm
  • sprawność fizyczna (możliwość wstania z fotela bez pomocy rąk)
  • aktualne BMD poniżej -1,0 (w 60%)

Dla rozpoznania osteoporozy oraz ryzyka złamań niezbędna jest ocena kliniczna chorego oraz zleconych odpowiednich badań dodatkowych.

Po rozpoznaniu wdrażane jest kompleksowe postępowanie lecznicze. Podstawą tego leczenia jest właściwa rehabilitacja uzupełniona leczeniem farmakologicznym.

Wraz z wiekiem człowieka dochodzi u niego do zmiany sylwetki postawy, postępuje osłabienie wydolności ogólnej, tolerancji wysiłku, zmniejsza się siła mięśniowa. Zaburzeniu ulega sposób poruszania się, wykonywania codziennych czynności życiowych.

Profilaktyką i leczeniem tych zaburzeń są odpowiednio zbudowana i realizowana gimnastyka lecznicza. Poza gimnastyka istotna jest edukacja w zakresie prowadzenia ćwiczeń usprawniających we własnym sposobem, oraz edukacja w zakresie sposobu wykonywania czynności dnia codziennego, rekreacji, wypoczynku i pracy.

Zobacz także